KỲ 3: QUẢN TRỊ AN TOÀN ĐẦU CUỐI, MÁY CHỦ VÀ BẢO VỆ DỮ LIỆU BÍ MẬT NHÀ NƯỚC

📚 Chuyên đề «An ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu» · Kỳ 3

Kỳ ba hướng dẫn chi tiết quy chuẩn sử dụng máy tính trạm, quản lý an toàn phòng máy chủ và biện pháp bảo vệ dữ liệu bí mật nhà nước. Đây là các giải pháp kỹ thuật cụ thể giúp ngăn chặn triệt để nguy cơ lộ lọt dữ liệu công vụ.

Ảnh minh họa

Kỷ luật an toàn thông tin tại thiết bị đầu cuối công vụ

Thiết bị đầu cuối như máy tính cá nhân, máy trạm là nơi cán bộ trực tiếp thao tác hàng ngày và cũng là đích nhắm hàng đầu của tội phạm công nghệ. Theo Điều 10 của hướng dẫn, cán bộ công chức chỉ được phép sử dụng phần mềm có bản quyền thương mại, phần mềm nội bộ hoặc phần mềm mã nguồn mở có xuất xứ rõ ràng; đồng thời ưu tiên các giải pháp an ninh thông tin do Việt Nam tự chủ sản xuất. Nghiêm cấm tự ý cài đặt hoặc gỡ bỏ phần mềm khi chưa có sự chấp thuận của bộ phận chuyên trách.

Về chính sách bảo mật tài khoản, người sử dụng phải vô hiệu hóa tính năng tự động chạy Autorun/Autoplay của hệ điều hành, đặt mật khẩu phức tạp tối thiểu 8 ký tự bao gồm chữ hoa, chữ thường, chữ số và ký tự đặc biệt, đồng thời đổi mật khẩu định kỳ tối thiểu 6 tháng một lần. Các tài khoản quản trị hệ thống bắt buộc kích hoạt xác thực hai yếu tố, trong đó ưu tiên sử dụng thiết bị khóa cứng. Ngoài ra, cán bộ phải hình thành thói quen khóa máy tính khi rời khỏi vị trí, tắt máy khi hết giờ làm việc và cấu hình khóa tự động sau thời gian chờ theo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 14423:2025. Mọi thiết bị công nghệ thông tin cá nhân mang từ ngoài vào phục vụ công tác chỉ được phép kết nối vào phân vùng mạng khách độc lập, tuyệt đối không kết nối mạng nội bộ cơ quan.

Quản lý vật lý và kỹ thuật phòng máy chủ trọng yếu

Máy chủ là trung tâm lưu trữ và xử trị dữ liệu công vụ, do đó đòi hỏi các tiêu chuẩn bảo vệ nghiêm ngặt quy định tại Điều 12 của hướng dẫn. Toàn bộ máy chủ, thiết bị định tuyến và tường lửa phải đặt tại phòng máy chủ chuyên dụng, có lắp đặt hệ thống ghi hình giám sát, nhật ký ra vào nghiêm ngặt và giới hạn người được phép tiếp cận.

Hạ tầng phụ trợ phòng máy chủ bắt buộc phải trang bị hệ thống nguồn lưu điện bảo đảm duy trì hoạt động máy chủ tối thiểu 15 phút khi mất điện nguồn; hệ thống kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm; cảnh báo cháy và chữa cháy tự động bằng khí chuyên dụng CO2 khô; hệ thống chống sét lan truyền và cơ chế gửi cảnh báo tự động qua tin nhắn hoặc thư điện tử đến cán bộ quản trị. Đối với phần mềm máy chủ, bắt buộc cài đặt mật khẩu phần sụn BIOS, vô hiệu hóa cổng USB, chỉ mở cổng quản trị từ mạng nội bộ hoặc vùng mạng riêng ảo, đổi tài khoản mặc định định kỳ 3 tháng một lần và sao lưu dự phòng ảnh hệ điều hành độc lập mỗi tháng một lần.

Vòng đời an ninh dữ liệu và bảo mật tuyệt đối bí mật nhà nước

Theo quy định tại Điều 10, Điều 11 và Điều 13, dữ liệu công vụ phải được kiểm soát chặt chẽ trong suốt vòng đời: từ phân loại, gắn nhãn độ mật ngay khi khởi tạo, phân quyền truy cập theo chức năng nhiệm vụ, sao lưu dự phòng độc lập, mã hóa dữ liệu khi lưu trữ và truyền đưa, đến xóa hủy an toàn khi thanh lý thiết bị. Các thiết bị lưu trữ mang đi sửa chữa bên ngoài phải tháo rời ổ cứng hoặc xóa sạch dữ liệu công vụ.

Đối với văn bản, dữ liệu chứa bí mật nhà nước, cơ quan đơn vị bắt buộc phải bố trí máy tính và máy in độc lập, hoàn toàn không kết nối và không có tiền sử kết nối mạng toàn cầu, mạng máy tính hay mạng viễn thông. Toàn bộ thiết bị phục vụ công tác này phải tuân thủ bộ tiêu chí theo Quyết định số 1825/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân Thành phố, được kiểm tra an ninh và dán tem kiểm định an toàn thông tin trước khi đưa vào vận hành công vụ.

Tác giả: PHẠM ANH DŨNG – PHÒNG CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP