CHUYÊN ĐỀ: AN NINH MẠNG, BẢO MẬT THÔNG TIN, AN NINH DỮ LIỆU-KỲ 2: CHUẨN HÓA MÔ HÌNH HỆ THỐNG VÀ GIÁM SÁT AN NINH MẠNG 24/7

📚 Chuyên đề «An ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu» · Kỳ 2

Kỳ hai phân tích chuyên sâu các yêu cầu chuẩn hóa kiến trúc mạng, phân loại cấp độ an toàn và giải pháp giám sát an ninh mạng liên tục 24/7. Đây là bước đi then chốt giúp các cơ quan thiết lập hàng rào phòng thủ chủ động trước nguy cơ tấn công mạng

Ảnh minh họa

Xác định cấp độ hệ thống thông tin theo tiêu chuẩn kỹ thuật

Quy trình xây dựng hệ thống phòng thủ vững chắc khởi đầu từ việc định danh chính xác quy mô và mức độ trọng yếu của từng hệ thống thông tin. Căn cứ Điều 6 của văn bản hướng dẫn, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh phải khẩn trương nghiên cứu, tham chiếu đầy đủ Điều 8 Luật An ninh mạng năm 2025 cùng Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 24423:2026 về An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản. Đây là căn cứ kỹ thuật bắt buộc để đánh giá hiện trạng, xây dựng hồ sơ đề xuất cấp độ an toàn thông tin, từ đó cập nhật các chính sách quản trị và giải pháp bảo vệ tương xứng.

Về mặt phạm vi, tài liệu quy định rõ: phạm vi mỗi hệ thống thông tin được xác định theo từng trụ sở làm việc của cơ quan, đơn vị. Riêng hệ thống trang thiết bị tại Trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã được tính là một hệ thống thông tin độc lập. Đáng lưu ý, đối với các hệ thống thông tin được đầu tư xây mới hoặc nâng cấp, mở rộng, bắt buộc phải hoàn thành công tác kiểm thử toàn diện về an toàn, bảo mật trước khi thực hiện nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác sử dụng.

Chuẩn hóa mô hình kiến trúc và nguyên tắc đặc quyền tối thiểu

Kiến trúc mạng đóng vai trò quyết định đến khả năng khoanh vùng và dập tắt sự cố khi xảy ra các cuộc xâm nhập trái phép. Do đó, Điều 7 hướng dẫn đặt ra yêu cầu các đơn vị phải rà soát, cập nhật sơ đồ mạng logic và sơ đồ vật lý chi tiết. Hệ thống bắt buộc phải được thiết kế theo nguyên tắc phân chia vùng mạng chức năng độc lập và áp dụng triệt để nguyên tắc “đặc quyền tối thiểu”.

Việc áp dụng nguyên tắc đặc quyền tối thiểu đồng nghĩa với việc giới hạn quyền truy cập ở mức vừa đủ cho từng đối tượng, dịch vụ nhằm hạn chế tối đa bề mặt tấn công của tin tặc và ngăn chặn nguy cơ lây lan diện rộng trong nội bộ hệ thống khi một điểm nút bị tổn thương. Đồng thời, các đơn vị phải kiểm tra cấu hình an toàn cho toàn bộ tài sản số theo thứ tự ưu tiên về độ quan trọng, cài đặt phần mềm phòng chống mã độc có bản quyền, quét sạch mã độc tiềm ẩn và định kỳ cập nhật bản vá lỗ hổng của hệ điều hành, ứng dụng ngay khi được phát hành.

Thiết lập cơ chế giám sát 24/7 và kết nối liên thông cảnh báo

Phòng thủ hiện đại không dừng lại ở việc ngăn chặn thụ động mà đòi hỏi năng lực phát hiện sớm, phản ứng nhanh. Điều 8 của hướng dẫn quy định các cơ quan nhà nước phải thiết lập và duy trì giải pháp giám sát an ninh mạng liên tục 24/7 đối với toàn bộ lưu lượng mạng, sự kiện hệ thống và các tệp nhật ký phần cứng, phần mềm, hiệu năng vận hành, nhật ký hành vi người dùng, cơ chế tương quan dữ liệu cũng như tính toàn vẹn của tập tin.

Đặc biệt, nhằm hình thành mạng lưới phòng thủ chung trên toàn địa bàn, hướng dẫn yêu cầu các đơn vị thực hiện kết nối liên thông hệ thống giám sát an ninh mạng về Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thuộc Công an Thành phố Hồ Chí Minh. Cơ chế chia sẻ cảnh báo liên thông này giúp lực lượng chức năng phát hiện sớm các chiến dịch tấn công có chủ đích, hỗ trợ kỹ thuật kịp thời và điều phối nguồn lực ứng cứu hiệu quả trước khi mã độc gây thiệt hại nghiêm trọng. Riêng các hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia phải thực hiện nghiêm chế độ giám sát chuyên biệt theo Điều 11 Luật An ninh mạng năm 2025.

Tác giả: PHẠM ANH DŨNG – PHÒNG CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP