Phát triển công nghiệp ô tô: Bài toán khó trong chuỗi giá trị toàn cầu
08:40 (20/07/2012)
Congthuonghcm.vn - Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh cho rằng, chiến lược phát triển công nghiệp ôtô cần coi trọng hai yếu tố là phát triển thị trường trong nước và xuất khẩu.


 

Hiện, nhiều ý kiến trái ngược về tương lai ngành công nghiệp ôtô Việt Nam. Nhưng nhiều ý kiến cho là dù khó khăn song nếu quyết liệt, công nghiệp ô tô Việt Nam vẫn còn cơ hội. Nhận định của ông?

Đầu tiên, chúng ta đã lựa chọn đúng khi đặt ngành công nghiệp ôtô vào vị trí một trong những mũi nhọn phát triển kinh tế Việt Nam, đặc biệt là khi chúng ta đang trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Trong hơn 20 năm triển khai, chúng ta cũng đã có nhiều cơ chế, chính sách bảo hộ ngành ôtô trong nước phát triển.

Tuy nhiên, đến nay, chiến lược phát triển ôtô của chúng ta đã không đạt kết quả mong đợi, dừng lại ở gia công, lắp ráp nhãn hiệu nước ngoài.

Thậm chí, ngay cả với gia công, lắp ráp, cái mà chúng ta mong muốn đó là tỷ lệ nội địa hóa, giá trị gia tăng trong sản phẩm ôtô gần như không tăng. Một vài năm gần đây, không ít doanh nghiệp (DN) lắp ráp chuyển sang làm thương mại đơn thuần, nhập khẩu về bán.

Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh

Ngay cả chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ mới được nêu gần đây cũng chỉ đề cập đến ngành ôtô trong chừng mức nhất định.

Việt Nam có thể trở thành thị trường nhập khẩu ôtô lớn, nếu vậy chiến lược công nghiệp ô tô thực sự thất bại. Vậy bài học rút ra là gì?

Bài học lớn nhất của câu chuyện là chiến lược không thể phát triển tùy thích. Chiến lược phát triển tới đây sẽ phải căn cứ vào mong muốn của chúng ta và căn cứ vào thực tế, bởi thị trường ôtô kể cả về phía cung cũng như phía cầu, kể cả trong nước và quốc tế của 20 năm trước đã khác xa bây giờ. Chúng ta phải hoạch định một chiến lược mới.

Đó là những hạn chế lớn nhất trong phát triển ngành ôtô của Việt Nam.

Công nghiệp ô tô Việt Nam đang “kẹt” giữa mong muốn phát triển và thị trường thu hẹp do hạn chế tiêu dùng?

Bây giờ không phải là lúc chúng ta bàn về câu chuyện chính sách hay cơ chế nào đó để phát triển công nghiệp ôtô. Chúng ta cần một chiến lược phát triển công nghiệp ôtô mới, chỉ rõ đến năm 2020 đạt được gì và cả những năm sau đó nữa. Khuôn khổ của chiến lược này cần xác định cả từ hai phía cung và cầu.

Thứ nhất, về phía cung, chúng ta chưa có lựa chọn nhất định về thu hút những nhà đầu tư vào ngành sản xuất ôtô. Thiếu một chiến lược tiếp cận với các nhà sản xuất ôtô có tầm. Do đó, khi chúng ta mở cửa thị trường cho các nhà sản xuất nước ngoài, bên cạnh những nhãn hiệu quốc tế của Nhật Bản, Hàn Quốc, có cả những nhãn hiệu của Trung Quốc mà trình độ kỹ thuật còn khoảng cách xa với thế giới.

Thứ hai, cũng về phía cung, chúng ta không quan tâm đúng mức về mặt công nghệ. Do đó, câu chuyện về gia công lắp ráp và phần giá trị gia tăng không đạt được như chiến lược đề ra. Tôi cho rằng, trong chiến lược mới cần chú trọng yếu tố này.

Thứ ba, về phía cầu, dường như các cơ chế chính sách thời gian qua không đồng hướng với câu chuyện phát triển chiến lược ôtô. Chúng ta không chỉ rõ, liệu có định thay thế ôtô như một phương tiện di chuyển, phương tiện vận chuyển, không chỉ cho công cộng mà còn tạo điều kiện cho các cá nhân, hộ gia đình của Việt Nam chuyển sang sử dụng ôtô thay vì sử dụng xe máy như hiện nay.

Các chính sách không nhất quán, không tạo điều kiện cho các nhà sản xuất thu hút đầu tư, để họ tận dụng các lợi thế nhờ quy mô để có thể phát triển thị trường trong nước.

Thứ tư, cũng liên quan đến phía cầu, chưa xác định được, khi lôi kéo các nhà sản xuất vào, chúng ta sẽ tham gia như thế nào vào chuỗi sản xuất toàn cầu. Ngoài ra, ôtô cần rất nhiều các linh kiện chi tiết khác nhau, chúng ta thiếu một chiến lược về xuất khẩu các sản phẩm.

Xin cảm ơn ông!

Năm 2018, thuế suất thuế nhập khẩu ôtô có xuất xứ từ các nước khu vực ASEAN sẽ về mức 0% thay cho các mức từ 72-82% hiện hành, thuế suất thuế nhập khẩu ôtô nguyên chiếc từ các thị trường ngoài ASEAN+ vẫn ở mức khá cao do lộ trình cắt giảm thuế quan theo cam kết WTO chậm hơn.

Thời Vũ

Theo baocongthuong.com.vn 

Quảng cáo