Khi thỏa thuận ngầm thao túng giá
09:02 (18/10/2010)

Trong quá trình kinh doanh đã có hiện tượng doanh nghiệp thỏa thuận ngầm thao túng giá để chiếm lĩnh thị trường, đó là nhận định của nhiều đại biểu tại hội thảo công bố "Báo cáo đánh giá cạnh tranh trong 10 lĩnh vực của nền kinh tế" do Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương) vừa tổ chức.

10 lĩnh vực được chọn khảo sát gồm 5 lĩnh vực dịch vụ (bảo hiểm, ngân hàng, phân phối xăng dầu, viễn thông, hàng không) và 5 lĩnh vực sản xuất (sữa, thép, xi măng, thức ăn chăn nuôi, phân bón). Kết quả khảo sát cho thấy trong lĩnh vực dịch vụ, các hành vi cạnh tranh không lành mạnh chủ yếu vẫn là các hành vi lợi dụng quảng cáo, khuyến mại để giành thị trường và hạ uy tín của đối thủ. Trong lĩnh vực sản xuất đã xuất hiện hiện tượng thỏa thuận hạn chế cạnh tranh như liên kết về giá, mà điển hình là ngành sữa. Bà Trần Phương Lan, Trưởng ban Giám sát cạnh tranh, Cục Quản lý cạnh tranh cho biết: Hiện các hãng sữa ngoại đề nghị giá bán lẻ ra thị trường Việt Nam quá cao so với giá gốc và gần gấp đôi so với mức trung bình trên thế giới là vấn đề đáng quan ngại về sự thao túng thị trường của doanh nghiệp sữa ngoại. Trong lĩnh vực thép, vào giữa năm 2008, lợi dụng thị trường thế giới đang có "bão" giá, đã xuất hiện một số hành vi đầu cơ, nâng giá, lũng đoạn thị trường thép. Tình trạng hạn chế cạnh tranh cũng được phát hiện đối với 5 loại hình dịch vụ, như trường hợp Công ty Xăng dầu hàng không (Vinapco) lạm dụng vị trí độc quyền đã đơn phương ngừng cung cấp nhiên liệu bay khiến hơn 5.000 khách hàng của hãng hàng không Jetstar Pacific Airlines bị vạ lây (năm 2008); hay vụ 19 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ (chiếm thị phần 99,79%) đã "bắt tay" nhau nâng phí bảo hiểm (giữa năm 2008). Trong hoạt động ngân hàng, thỏa thuận ấn định lãi suất trần của các tổ chức tín dụng trong Hiệp hội Ngân hàng cũng được Cục Quản lý cạnh tranh xác định là một hình thức thỏa thuận hạn chế cạnh tranh. Trong kinh doanh xăng dầu cũng xảy ra tình trạng các doanh nghiệp đồng loạt tăng giá liên tục, đây là dấu hiệu thỏa thuận ấn định giá.


Sữa - một sản phẩm có dấu hiệu thỏa thuận nâng giá bất hợp lý
(Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)

Để tránh tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, liên kết ép giá, TS Lê Đăng Doanh cho rằng: Hiện nền kinh tế Việt Nam, doanh nghiệp nhà nước đang giữ vai trò chủ đạo nên nắm giữ những lợi thế khi tiếp cận đất đai, vốn tín dụng, về cơ sở hạ tầng, hệ thống phân phối, điển hình là các doanh nghiệp hàng không, xăng dầu… Đây là những rào cản tự nhiên lớn đối với các doanh nghiệp tư nhân trong quá trình tham gia những lĩnh vực này. Để tạo dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh, Cục Quản lý cạnh tranh cần sớm đề xuất chính sách xóa bỏ những rảo cản này. Bên cạnh Pháp lệnh Giá để bình ổn thị trường thì cần phải có Luật Cạnh tranh và hướng tới người tiêu dùng. Ngoài ra, cần chú trọng đến việc phân phối bán lẻ vì nếu sản phẩm tốt, dịch vụ tốt nhưng phân phối bán lẻ không tốt sẽ triệt tiêu thị trường. Bởi trong thời gian qua giá cả hàng hóa tăng cao phần lớn là do khâu trung gian đội giá.

Ông Nguyễn Đình Thiên - Viện trưởng Viện kinh tế VN cũng cho rằng: Hiện có sự phân biệt đối xử giữa khu vực tư nhân và nhà nước. Vì vậỵ, nhà nước cần phải có sự nâng đỡ về chính sách tạo điều kiện cho sự phát triển công bằng giữa các doanh nghiệp.Ông Vũ Bá Phú - Phó Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh cho rằng: Việc công bố đánh giá cạnh tranh lần này không chỉ khẳng định vai trò của Luật Cạnh tranh mà còn tạo ra một môi trường để định hướng và uốn nắn giúp các cơ quan và doanh nghiệp đi đúng hướng hơn trong việc tham gia vào thị trường. Trong thời gian tới, hoạt động này sẽ được tiếp tục tiến hành với nhiều ngành, nhóm hàng khác và công bố công khai, góp phần tạo lập và duy trì môi trường cạnh tranh công bằng và lành mạnh cho mọi thành phần kinh tế.

Theo Báo điện tử Kinh tế & Đô thị

Quảng cáo